Schimmelnagels en lasertherapie: wat weten we uit wetenschappelijk onderzoek?
Wat is een schimmelnagel, welke behandelingen bestaan er en wat zegt de wetenschap werkelijk over 1064 nm Nd:YAG-lasertherapie?
- Geschreven door
- Rosa Cardoso
- Leestijd
- 5 minuten
- Gepubliceerd
- Onderwerp
- Schimmelnagels
Rosa Cardoso · HBO-huidtherapeutGeregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici. Schrijft over wat ze dagelijks in de behandelkamer ziet.Kort antwoord
Een schimmelnagel, medisch onychomycose genoemd, is een schimmelinfectie van de nagel. Behandeling kan bestaan uit lokale of orale antischimmeltherapie. Lasertherapie wordt eveneens toegepast en verschillende onderzoeken laten positieve resultaten zien, maar het bewijs is niet sterk genoeg om een gegarandeerd genezingspercentage te geven.
Een correcte diagnose, behandeling, preventie van herinfectie en voldoende tijd voor uitgroei van de nagel zijn belangrijke onderdelen van het traject.
Wat is een schimmelnagel?
Een schimmelnagel ontstaat wanneer schimmels structuren van de nagel infecteren. Dermatofyten vormen een belangrijke groep verwekkers. Trichophyton rubrum is een bekende veroorzaker.
De term kalknagel wordt vaak gebruikt voor een dikke, verkleurde of brokkelige nagel, maar een afwijkend uitziende nagel is niet automatisch een schimmelnagel.
Mogelijke kenmerken van onychomycose
- gele, witte of bruinachtige verkleuring;
- verdikking van de nagelplaat;
- een brokkelige nagelrand;
- vervorming van de nagel;
- materiaal onder de nagel;
- gedeeltelijk loslaten van de nagelplaat.
Is iedere kalknagel een schimmelnagel?
Nee. Nagelafwijkingen kunnen ook ontstaan door herhaald trauma, psoriasis en andere nagelaandoeningen.
Wanneer de diagnose niet duidelijk is, kan aanvullend onderzoek naar schimmels zinvol zijn. Zeker voordat langdurige systemische behandeling wordt gestart is een correcte diagnose belangrijk.
Belangrijk onderscheid
Een behandelde schimmel betekent niet direct een mooie nagel
Een reeds beschadigd gedeelte van de nagel herstelt niet plotseling. Het moet worden vervangen door nieuw uitgroeiende nagel.
Daarom liggen microbiologische verbetering en het zichtbare cosmetische herstel van een nagel niet noodzakelijk op hetzelfde moment. Vooral grote teennagels groeien langzaam.
Hoe worden schimmelnagels medisch behandeld?
Afhankelijk van onder andere de ernst en uitgebreidheid kunnen lokale of orale antischimmelmiddelen worden gebruikt.
Orale terbinafine is een gevestigde medicamenteuze behandeloptie bij dermatofytische onychomycose. Een arts beoordeelt of orale medicatie passend en veilig is.
De NHG-Standaard Dermatomycosen beschrijft verschillende behandelopties en bespreekt ook de beschikbare evidence voor laser- en lichttherapie.
Hoe werkt een 1064 nm Nd:YAG-laser bij schimmelnagels?
Bij lasertherapie kan 1064 nm Nd:YAG-laserenergie door de nagelplaat worden afgegeven. Daarbij ontstaat een gecontroleerd thermisch effect in het behandelde gebied.
Wat kunnen we wetenschappelijk wél zeggen?
Lasertherapie wordt onderzocht als behandeling van onychomycose en verschillende studies beschrijven klinische of mycologische verbetering. De gebruikte instellingen, behandelprotocollen en definities van genezing verschillen echter sterk tussen studies.
Werkt lasertherapie tegen schimmelnagels?
De onderzoeksresultaten zijn veelbelovend, maar niet eenduidig.
Systematische reviews hebben positieve resultaten beschreven, maar wijzen tegelijkertijd op verschillen in behandelprotocollen, studieopzet, follow-up en gebruikte definities van genezing.
Hierdoor kan op basis van de huidige literatuur geen universeel genezingspercentage voor lasertherapie worden gegeven.
Wetenschappelijk correct is niet dat laser iedere schimmelnagel gegarandeerd geneest, maar dat laser een aanvullende behandelmogelijkheid is waarvoor positieve resultaten bestaan en waarvan de optimale toepassing nog verder wordt onderzocht.
Is combinatiebehandeling interessant?
Combinatiebehandeling is een interessant onderzoeksgebied. Studies waarin lasertherapie wordt gecombineerd met lokale antischimmeltherapie hebben in bepaalde analyses gunstigere resultaten laten zien dan lokale therapie alleen.
Dat betekent niet dat iedere cliënt automatisch dezelfde combinatie nodig heeft. Het ondersteunt wel het idee dat onychomycose breder kan worden benaderd dan uitsluitend met één losse interventie.
Waarom is thuismanagement belangrijk?
Behandeling richt zich niet alleen op de bestaande nagelafwijking. Omstandigheden die herinfectie kunnen bevorderen verdienen eveneens aandacht.
- eventuele voetschimmel behandelen;
- voeten en ruimtes tussen de tenen goed droog houden;
- schoenen voldoende laten drogen en ventileren;
- nagelmaterialen niet delen;
- materialen zorgvuldig reinigen;
- de afgesproken thuisbehandeling consequent uitvoeren.
Wat betekent genezing bij een schimmelnagel?
Wetenschappelijke onderzoeken gebruiken verschillende eindpunten. Daardoor kunnen succespercentages van studies niet altijd één op één worden vergeleken.
Onderzoek naar de veroorzakende schimmel is negatief geworden.
De nagel ziet er klinisch weer gezond uit.
Zowel klinisch herstel als negatieve mycologie zijn bereikt.
RC Huidkliniek Almere
Hoe worden schimmelnagels bij RC Huidkliniek benaderd?
Bij de behandeling van schimmelnagels bij RC Huidkliniek wordt niet alleen naar de zichtbare verkleuring van de nagel gekeken.
De conditie van de nagels, eventuele aanwijzingen voor voetschimmel, eerdere behandelingen, thuismanagement en de voortgang van nieuwe nagelgroei worden meegenomen in de begeleiding.
Lasertherapie wordt daarbij benaderd als onderdeel van een behandelstrategie en niet als een gegarandeerde eenmalige oplossing.
Veelgestelde vragen
Schimmelnagels in het kort
Wat is het verschil tussen een kalknagel en een schimmelnagel?
Kalknagel is een informele term voor een vaak verdikte of verkleurde nagel. Onychomycose is de medische term voor een daadwerkelijke schimmelinfectie. Niet iedere kalknagel wordt door een schimmel veroorzaakt.
Kan een schimmelnagel vanzelf verdwijnen?
Onychomycose kan langdurig aanwezig blijven. Bovendien groeit een teennagel langzaam, waardoor zichtbare verbetering na succesvolle behandeling maanden kan duren.
Werkt een 1064 nm Nd:YAG-laser tegen schimmelnagels?
Onderzoek laat positieve resultaten zien, maar studies verschillen sterk in methode en uitkomst. Daarom kan geen gegarandeerd genezingspercentage worden gegeven.
Is één laserbehandeling voldoende?
Er bestaat geen universeel laserprotocol dat voor iedere schimmelnagel aantoonbaar optimaal is. In onderzoeken worden vaak meerdere behandelingen toegepast.
Wat is de beste behandeling voor een schimmelnagel?
Dat hangt af van de diagnose, ernst, hoeveelheid aangedane nagel, betrokken nagels en medische factoren. Lokale therapie, orale medicatie en aanvullende behandelmethoden hebben ieder een andere plaats.
Waarom duurt herstel zo lang?
Het beschadigde deel van de teennagel moet uitgroeien en worden vervangen door nieuwe nagel. Daardoor kan zichtbaar herstel veel langer duren dan de behandeling zelf.
Tot slot
Realistische verwachtingen horen bij goede zorg
Onychomycose is een hardnekkige nagelaandoening waarbij diagnose, behandeling, preventie en de langzame groei van de teennagel allemaal invloed hebben op het uiteindelijke resultaat.
Lasertherapie is een interessante aanvullende behandeloptie en wordt verder onderzocht. De huidige wetenschap rechtvaardigt echter geen belofte dat iedere schimmelnagel met laser volledig zal genezen.
Een zorgvuldige aanpak met behandeling, preventie, thuismanagement en realistische verwachtingen past daarom beter bij evidence-based huidtherapie.
Wetenschappelijke bronnen
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Dermatomycosen.
- Yeung K, et al. Efficacy of laser treatment for onychomycotic nails: a systematic review and meta-analysis of prospective clinical trials. Lasers in Medical Science. 2019. Bekijk via PubMed.
- Meretsky CR, et al. Efficacy of Laser Therapy in Comparison With Other Methods for the Treatment of Onychomycosis: A Systematic Review and Meta-Analysis. 2024. Bekijk via PubMed.
Meer over deze behandelingSchimmelnagelsBekijk de behandeling →
Lees ook
Vergoeding · 4 minVergoeding huidtherapie 2027: wat krijg je terug en waar let je op bij overstappen?Lees verder →
Pigment & melasma · 10 minPigmentvlekken behandelen: waarom niet ieder pigment hetzelfde is?Lees verder →
Algemene huidverbetering · 9 minHuidverbetering: wat werkt echt en waarom bestaat er geen standaardbehandeling?Lees verder →
{{bConcernName}}: wat past bij jou?
Intake met huidanalyse
- —{{e.t}}